Hide
Show all
Email this article Linguistic stereotype and the semantic structure of a sentence: syntactic means of identifying a stereotype
Abstract
The article examines how a linguistic stereotype is revealed through certain semantic structures. The analysis shows that some syntactic structures convey non-at-issue content, which reveals a stereotypical proposition. The use of such structures in certain contexts allows us to identify stereotypes that can be described within the modal framework: ‘Typical S is P’ and ‘Typical S(1) is not P’. Stereotypes following the first schema appear in result constructions (‘S1 belongs to S, therefore it is P’) and causal constructions (‘S1 is P because it belongs to S’). Stereotypes following the second schema can be identified by contrasting constructions (‘S1 belongs to S but it is P’) and quasi-comparative constructions (‘Even S1 (which belongs to S) is P’ / ‘S1, for an S, is P’).
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Abbott Barbara, 2000, Presuppositions as nonassertions, „Journal of Pragmatics” 32 (10), s. 1419–1437. DOI: 10.1016/S0378-2166(99)00108-3.
Bach Kent, 1999, The myth of conventional implicature, „Linguistics and Philosophy”, 22, s. 327–366. DOI: 10.1023/a:1005466020243.
Bartmiński Jerzy, 1998, Podstawy lingwistycznych badań nad stereotypem – na przykładzie stereotypu matki, [w:] Stereotyp jako przedmiot lingwistyki: teoria, metodologia, analizy empiryczne, red. Janusz Anusiewicz, Jerzy Bartmiński, Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Polonistyki Wrocławskiej, s. 63–83.
Bartmiński Jerzy, 2001, Operatory „typowy” i „prawdziwy” w strukturze semantycznej tekstu, „Prace Filologiczne” XLVI, s. 41–47.
Bartmiński Jerzy, Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława, 2010, Tekstologia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bartmiński Jerzy, Panasiuk Jolanta, 2001, Stereotypy językowe, [w:] Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 371–396.
Beaver David, 1997, Presupposition, [w:] Handbook of logic and language, red. Johan van Benthem, Alice Ter Meulen, Amsterdam: Elsevier, s. 939–1008. DOI: 10.1016/B978-044481714-3/50022-9.
Bogusławski Andrzej, 1976, Presupozycje a negacja, [w:] Semantyka tekstu i języka, red. Maria Renata Mayenowa, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, s. 33–50.
Grice Paul, 1961, The causal theory of perception, „Proceedings of the Aristotelian Society” 35 (1), s. 121–152. DOI: 10.1093/aristoteliansupp/35.1.121.
Grice Paul, 1977, Logika i konwersacja, tłum. Jadwiga Wajszczuk, „Przegląd Humanistyczny” XXI (6), s. 85–99.
Grochowski Maciej, 1983, Wpływ partykuły nawet na strukturę tematyczno-rematyczną zdania, [w:] Prace na IX Międzynarodowy Kongres Slawistów w Kijowie 1983, t. 1: Językoznawstwo, red. Mieczysław Basaj i in., Warszawa: PWN, s. 121–130.
Horn Laurence, 2013, I love me some datives: expressive meaning, free datives, and F-Implicature, [w:] Beyond expressives: explorations in use-conditional meaning, red. Daniel Gutzmann, Hans-Martin Gärtner, Leiden: Brill, s. 151–199.
Horton Diane, Hirst Graeme, 1988, Presuppositions as beliefs, [w:] COLING '88: Proceedings of the 12th conference on Computational linguistics, vol. 1, red. Dénes Vargha, Budapeszt: Association for Computational Linguistics, s. 255–260. DOI: 10.3115/991635.991687.
Jayez Jacques, Rossari Corinne, 2004, Parentheticals as conventional implicatures, [w:] The handbook of French semantics, red. Francis Corblin, Henriëtte de Swart, Stanford: CSLI, s. 211–229.
Karttunen Lauri, Peters Stanley, 1979, Conventional implicature, „Syntax and Semantics” 11, s. 1–56. DOI: 10.1163/9789004368880002.
Kokot Anna, 2009, Stereotyp Francuza i Francuzki we współczesnym języku polskim, [w:] Stereotypy w języku i kulturze, red. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Sebastian Wasiuta, Lublin: Polihymnia, s. 49–63.
Lippmann Walter, 1922, Public opinion, Nowy Jork: Harcourt, Brace and Company.
Mioduszewska Ewa, 1992, Conventional implicature and semantic theory, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, https://nkjp.pl [data dostępu: 27.03.2026].
Potts Christopher, 2005, The logic of conventional implicature, Oxford: Oxford University Press. DOI: 10.1093/acprof:oso/9780199273829.001.0001.
Roberts Craige, 2012, Information structure: towards an integrated formal theory of pragmatics, „Semantics and Pragmatics” 5, s. 1–69. DOI: 10.3765/sp.5.6.
Sander Thorsten, 2022, Taxonomizing non-at-issue contents, „Grazer Philosophische Studien” 99 (1), s. 50–77. DOI: 10.1163/18756735-00000154.
Simons Mandy, Tonhauser Judith, Beaver David, Roberts Craige, 2010, What projects and why, „Proceedings of Semantics and Linguistic Theory” 20, s. 309–327. DOI: 10.3765/salt.v20i0.2584.
Soames Scott, 1989, Presupposition, [w:] Dov Gabbay, Franz Guenthner, Handbook of philosophical logic, vol. IV, Topics in the Philosophy of Language, Dordrecht: Reidel, s. 553–616.
Stalnaker Robert, 2002, Common ground, „Linguistics and Philosophy” 25 (5/6), s. 701–721. DOI: 10.1023/A:1020867916902.
Tambor Jolanta, 2008, Stereotyp i prototyp – znaczenia terminów, „Postscriptum Polonistyczne” 1 (1), s. 23–29.
Tonhauser Judith, 2012, Diagnosing (not-)at-issue content, „Proceedings of Semantics of Under-represented Languages of the Americas (SULA)” 6, s. 239–254.
Urbański Mariusz, 2009, Rozumowania abdukcyjne. Modele i procedury, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Wasiuta Sebastian, 2009, Stereotyp – pojęcie kluczowe lubelskiej etnolingwistyki, [w:] Stereotypy w języku i kulturze, red. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Sebastian Wasiuta, Lublin: Polihymnia, s. 11–22.
Wierzbicka Anna, 1969, Dociekania semantyczne, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
WSJP: Wielki słownik języka polskiego PAN, red. Piotr Żmigrodzki, https://wsjp.pl [data dostępu: 27.03.2026].
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2026.38.137
Date of publication: 2026-10-08 20:42:16
Date of submission: 2025-06-16 21:40:52
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Przemysław Megger
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.