Rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia nieprawidłowości w projektach współfinansowanych z funduszy unijnych. Glosa do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie C-42/24, Emporiki Serron AE (ECLI:EU:C:2025:56)
Streszczenie w języku polskim
Glosowane orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczy wyjaśnienia wątpliwości prawnej co do możliwości modyfikacji przez państwa członkowskie w przepisach krajowych początku biegu terminu przedawnienia nieprawidłowości określonego w art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. W uzasadnieniu glosowanego wyroku Trybunał trafnie przyjął, że w przepisach krajowych dopuszczalne jest jedynie wydłużenie terminu przedawnienia w stosunku do terminu przewidzianego w przepisach rozporządzenia nr 2988/95, z wyłączeniem wszelkich zmian momentu rozpoczęcia biegu tego terminu. Zatem ustawodawca polski, wprowadzając na podstawie art. 66a ust. 1 ustawy o finansach publicznych modyfikację w zakresie początku biegu przedawnienia poprzez powiązanie go z zamknięciem salda programu lub wydaniem ostatecznej decyzji o zwrocie, naruszył przepisy art. 3 ust. 3 w zw. z ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia nr 2988/95. Sądy krajowe i organy administracji w celu doprowadzenia do zgodności art. 66a ust. 1 ustawy o finansach publicznych z przepisami unijnymi powinny co najmniej częściowo odstąpić od jego stosowania i w tym zakresie zastosować bezpośrednio skuteczny art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
LITERATURA
Brysiewicz K., Zwrot środków z funduszy unijnych, Warszawa 2024.
Karwatowicz G., Sądowoadministracyjna kontrola korekty finansowej za nieprawidłowe wykorzystanie lub pobranie środków przez beneficjentów Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Unii Europejskiej, Sosnowiec 2022.
Karwatowicz G., Zawiślańska A., Korekty finansowe za naruszenie zamówień publicznych w projektach unijnych, Wrocław 2013.
Krzykowski P., Nieprawidłowości przy realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych w perspektywie finansowej 2014–2020, Olsztyn 2016.
Łacny J., Przedawnienie nieprawidłowości naruszających interesy finansowe Unii Europejskiej – wprowadzenie i wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 1.05.2011 r., C-201–202/10, Ze Fu Fleischhandel GmbH i Vion Trading GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, „Europejski Przegląd Sądowy” 2018, nr 8.
Mączyński D., Bezpośredni wpływ orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na stanowienie prawa podatkowego w Polsce (wstęp do badań), „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2019, vol. 81(3). DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2019.81.3.2
Poździk R., Przedawnienie nieprawidłowości w projektach współfinasowanych z funduszy unijnych. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r. (II GSK 4503/16), „Studia Iuridica Lublinensia” 2020, vol. 29(3). DOI: https://doi.org/10.17951/sil.2020.29.3.301-311
Poździk R., Wpływ przedawnienia nieprawidłowości w projektach współfinansowanych z funduszy UE na możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 § 1 k.k., „Prokuratura i Prawo” 2025, nr 5.
Poździk R., Zasady wdrażania funduszy unijnych w latach 2014–2020, „Europejski Przegląd Sądowy” 2014, nr 12.
Skubisz R., Terytorialne ograniczenie przeniesienia podmiotowych praw własności intelektualnej a ich wyczerpanie w prawie Unii Europejskiej (z perspektywy prawa polskiego), „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2025, vol. 87(4). DOI: https://doi.org/10.14746/rpeis.2025.87.4.03
MISCELLANEOUS
Sejm RP, VIII kadencja, Uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw z projektami aktów wykonawczych, 13.06.2017, Druk nr 1636.
AKTY PRAWNE
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.Urz. L 231/159, 30.06.2021).
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.Urz. L 312/1, 23.12.1995).
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. C 115/47, 9.05.2008).
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. 2025, poz. 111).
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. 2009, nr 157, poz. 1240, z późn. zm.).
Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2017, poz. 1475).
ORZECZNICTWO
Opinia Rzecznika Generalnego Manuela Camposa Sáncheza-Bordony z dnia 8 września 2016 r. w sprawie Glencore Céréales France v Établissement national des produits de l’agriculture et de la mer (FranceAgriMer), ECLI:EU:C:2016:655.
Postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2025 r., I GSK 1376/25.
Postanowienie WSA w Krakowie z dnia 17 października 2025 r., I SA/Kr 653/25.
Wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. II GSK 4503/16, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., I GSK 744/18.
Wyrok NSA z dnia 16 października 2019 r., I GSK 1537/18.
Wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2019 r., I GSK 1573/18, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 28 maja 2020 r., I GSK 1909/19, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 26 listopada 2020 r., I GSK 379/18, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 21 września 2022 r., I GSK 2864/18, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2023 r., I GSK 408/19.
Wyrok NSA z dnia 17 maja 2023 r., I GSK 884/19.
Wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2024 r., I GSK 1604/23.
Wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2024 r., I GSK 1350/20.
Wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2024 r., I GSK 1825/20.
Wyrok NSA z dnia 14 maja 2025 r., I GSK 137/25.
Wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2025 r., I GSK 214/25, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2025 r., I GSK 107/22, CBOSA.
Wyrok NSA z dnia 28 października 2025 r., I GSK 1472/22, CBOSA.
Wyrok TSUE z dnia 15 lipca 1970 r., C-41/69, ACF Chemiefarma NV v Commission of the European Communities, ECLI:EU:C:1970:71.
Wyrok TSUE z dnia 14 lipca 1972 r., C-48/69, Imperial Chemical Industries Ltd v Commission of the European Communities, ECLI:EU:C:1972:70.
Wyrok TSUE z dnia 9 marca 1978 r., C-106/77, Amministrazione delle Finanze dello Stato v Simmenthal, ECLI:EU:C:1978:49.
Wyrok TSUE z dnia 22 czerwca 1989 r., C-103/88, Fratelli Costanzo, ECLI:EU:C:1989:256.
Wyrok TSUE z dnia 14 grudnia 1995 r., C-312/93, Peterbroeck, Van Campenhout & Cie SCS przeciwko państwu belgijskiemu, ECLI:EU:C:1995:437.
Wyrok TSUE z dnia 15 lutego 1996 r., C-63/93, Duff i in., ECLI:EU:C:1996:51.
Wyrok TSUE z dnia 15 września 1998 r., T-126/96 i T-127/96, BFM i EFIM v Commission of the European Communities, ECLI:EU:T:1998:207.
Wyrok TSUE z dnia 24 czerwca 2004 r., Handlbauer, C-278/02, ECLI:EU:C:2004:388.
Wyrok TSUE z dnia 29 stycznia 2009 r., C-279/07, Josef Vosding Schlacht-, Kühl- und Zerlegebetrieb et al., ECLI:EU:C:2009:38.
Wyrok TSUE z dnia 4 czerwca 2009 r., C-8/08, T-Mobile Netherlands BV, KPN Mobile NV, Orange Nederland NV i Vodafone Libertel NV v Raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, ECLI:EU:C:2009:343.
Wyrok TSUE z dnia 3 grudnia 2009 r., C-433/08, Yaesu Europe, ECLI:EU:C:2009:750.
Wyrok TSUE z dnia 28 października 2010 r., SGS Belgium i in., C-367/09, ECLI:EU:C:2010:648.
Wyrok TSUE z dnia 22 grudnia 2010 r., C-131/10, Corman SA v Bureau d’intervention et de restitution belge (BIRB), ECLI:EU:C:2010:825.
Wyrok TSUE z dnia 5 maja 2011 r., C-201–202/10, Ze Fu Fleischhandel GmbH i Vion Trading GmbH v Hauptzollamt Hamburg-Jonas, ECLI:EU:C:2011:282.
Wyrok TSUE z dnia 24 stycznia 2012 r., C-282/10, Maribel Dominguez v Centre informatique du Centre Ouest Atlantique i Préfet de la région Centre, ECLI:EU:C:2012:33.
Wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r., C-112/11, ebookers.com Deutschland, ECLI:EU:C:2012:487.
Wyrok TSUE z dnia 22 listopada 2012 r., C-219/11, Brain Products, ECLI:EU:C:2012:742.
Wyrok TSUE z dnia 17 września 2014 r., C-341/13, Cruz Companhia, ECLI:EU:C:2014:2230.
Wyrok TSUE z dnia 17 września 2014 r., C-728/21, Cruz & Companhia Lda v Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas IP (IFAP), ECLI:EU:C:2022:519.
Wyrok TSUE z dnia 20 listopada 2014 r., C-40/14, Utopia, ECLI:EU:C:2014:2389.
Wyrok TSUE z dnia 18 grudnia 2014 r., C-599/13, Somvao, ECLI:EU:C:2014:2462.
Wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r., C-52/14, Pfeifer & Langen, ECLI:EU:C:2015:381.
Wyrok TSUE z dnia 3 września 2015 r., C-89/14, A2A, ECLI:EU:C:2015:537.
Wyrok TSUE z dnia 3 września 2015 r., C-383/14, Sodiaal International, ECLI:EU:C:2015:541.
Wyrok TSUE z dnia 6 października 2015 r., C-59/14, Ernst Kollmer Fleischimport und -export, ECLI:EU:C:2015:660.
Wyrok TSUE z dnia 26 maja 2016 r., C-260/14 i C-261/14, Județul Neamț i Județul Bacău, ECLI:EU:C:2016:360.
Wyrok TSUE z dnia 2 marca 2017 r., C-584/15, Glencore Céréales, ECLI:EU:C:2017:160.
Wyrok TSUE z dnia 4 października 2018 r., C-384/17, Dooel Uvoz-Izvoz Skopje Link Logistic N&N v Budapest Rendőrfőkapitánya, ECLI:EU:C:2018:810.
Wyrok TSUE z dnia 5 marca 2019 r., C-349/17, Eesti Pagar, ECLI:EU:C:2019:172.
Wyrok TSUE z dnia 24 czerwca 2019 r., C-573/17, Popławski II, ECLI:EU:C:2019:530.
Wyrok TSUE z dnia 11 września 2019 r., C-676/17, Călin, ECLI:EU:C:2019:700.
Wyrok TSUE z dnia 8 marca 2022 r., C-205/20, NE v Bezirkshauptmannschaft Hartberg-Fürstenfeld, ECLI:EU:C:2022:168.
Wyrok TSUE z dnia 10 marca 2022 r., C-177/20, „Grossmania” Mezőgazdasági Termelő és Szolgáltató v Vas Megyei Kormányhivatal, ECLI:EU:C:2022:175.
Wyrok TSUE z dnia 7 kwietnia 2022 r., C-447/20 i C-448/20, Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas IP (IFAP) v LM (C 447/20), BD, Autoridade Tributária e Aduaneira, ECLI:EU:C:2022:265.
Wyrok TSUE z dnia 8 maja 2024 r., C-734/22, Republik Österreich v GM, ECLI:EU:C:2024:395.
Wyrok TSUE z dnia 6 lutego 2025 r., C-42/24, Emporiki Serron AE v Ypourgos Anaptyxis kai Ependyseon, ECLI:EU:C:2025:56.
Wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2014 r., III SA/Łd 169/19.
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2018 r., V SA/Wa 1166/17.
Wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2018 r., III SA/Gd 772/18.
Wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 marca 2019 r., I SA/Sz 536/18.
Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 maja 2019 r., III SA/Gl 228/19.
Wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 czerwca 2025 r., I SA/Bd 201/25, CBOSA.
Wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 września 2025 r., VIII SA/Wa 490/25, CBOSA.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2026.35.2.281-300
Data publikacji: 2026-08-07 12:31:30
Data złożenia artykułu: 2026-01-25 20:48:58
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Rafał Poździk

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.