Hide
Show all
Email this article Between Individual Interests and the Common Good: Towards Axiological, Empirical, and Legal Foundations for Reducing Advertising in Polish Public Space
Abstract
This article explores the pervasive phenomenon of visual clutter in Poland. Its primary objective is to advance philosophical, empirical, and legal arguments supporting the introduction of restrictions on the placement of advertising installations in public space. It demonstrates that such measures are grounded in well-established axiological and constitutional principles within the Polish legal framework. The analysis indicates that efforts to reduce visual clutter necessarily entail limitations on certain individual rights, in particular the right to private property and the freedom of economic activity. In this context, the article engages with a fundamental issue: the tension between private and public interests. It argues that the protection of the aesthetic quality of public space constitutes a legitimate basis for according primacy to the public interest. Ultimately, the article contends that restricting outdoor advertising serves to align public spaces with the principles of W. Tatarkiewicz’s “Great Theory of Western Aesthetics”, emphasizing order, harmony, and proportionality.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
LITERATURE
Abdelhamid M., An Attempt to Reduce Visual Pollution in the Building Sector within Egyptian Cities, “Spaces and Flows: An International Journal of Urban and ExtraUrban Studies” 2018, vol. 9(4). DOI: https://doi.org/10.18848/2154-8676/CGP/v09i04/23-34
Alexander G.S., The Social-Obligation Norm in American Property Law, “Cornell Law Review” 2009, vol. 94(4).
Arnheim R., The Dynamics of Architectural Form, Berkeley–Los Angeles–London 1977.
Chaba D., Wpływ interesu publicznego na podejmowanie działalności gospodarczej, [in:] Prawo administracyjne i gospodarcze a sytuacja przedsiębiorcy na rynku polskim, eds. M. Górska, K. Zapała, Kielce 2014.
Chmielewski S., Lee D.J., Tompalski P., Chmielewski T.J., Wężyk P., Measuring Visual Pollution by Outdoor Advertisements in an Urban Street Using Intervisibility Analysis and Public Surveys, “International Journal of Geographical Information Science” 2016, vol. 30(4). DOI: https://doi.org/10.1080/13658816.2015.1104316
Ciapała J., Konstytucyjna wolność przedsiębiorczości w kontekście społecznej gospodarki rynkowej – pożądane standardy regulacji, “Acta Iuris Stetinensis” 2023, no. 3. DOI: https://doi.org/10.18276/ais.2023.44-02
Cienkowski W., Słownik synonimów, Katowice 2005.
Crawford C., The Social Function of Property and the Human Capacity to Flourish, “Fordham Law Review” 2011, vol. 80(3).
Cronon W., Inconstant Unity: The Passion of Frank Lloyd Wright, [in:] Frank Lloyd Wright Architect, eds. T. Riley, P. Reed, New York 1994.
Czajkowski M., Bylicki M., Budziński W., Buczyński M., Valuing Externalities of Outdoor Advertising in an Urban Setting – the Case of Warsaw, “Journal of Urban Economics” 2022, vol. 130. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jue.2022.103452
Čelkytė A., The Stoic Theory of Beauty, Edinburgh 2020. DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474461610.001.0001
Długosz T., Społeczna gospodarka rynkowa jako kryterium organizacji gospodarki, “Gdańskie Studia Prawnicze” 2017, vol. 37.
Duguit L., Les transformations générales du droit privé depuis le Code Napoléon, Paris 1912.
Filipowicz T., Plucińska-Filipowicz A., Komentarz do art. 2, [in:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, ed. M. Wierzbowski, Warszawa 2024.
Izdebski H., Ideologia i zagospodarowanie przestrzeni. Doktrynalne prawno-polityczne uwarunkowania urbanistyki i architektury, Warszawa 2013.
Izdebski H., Komentarz do art. 1, [in:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, ed. I. Zachariasz, Warszawa 2023.
Izdebski H., Komentarz do art. 2, [in:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, ed. I. Zachariasz, Warszawa 2023.
Jamróz A., Wolność działalności gospodarczej i jej ograniczenia w świetle Konstytucji RP, [in:] Z zagadnień współczesnych społeczeństw demokratycznych, eds. A. Jamróz, S. Bożyk, Białystok 2006.
Kawecki W., Teologia piękna. Poszukiwanie locus theologicus w kulturze współczesnej, Poznań 2013.
Kostrubiec J., Nauka o państwie w myśli Georga Jellinka, Lublin 2015.
Królikowski J.T., Krajobraz jako wyraz wartości, [in:] Krajobrazy Europy jako wyraz idei i wartości, eds. A. Drapella-Hermansdorfer, O. Mycak, M. Surma, Wrocław 2019.
Lametti D., The Concept of Property: Relations through Objects of Social Wealth, “University of Toronto Law Journal” 2003, vol. 53(4). DOI: https://doi.org/10.2307/3650892
Leeke J., A Practical Philosophy of Beauty: Dialoguing with Scruton and Wolterstorff, “Augustine Collegiate Review” 2017, vol. 1(1).
Lesiński P., Społeczny wymiar własności prywatnej w kontekście art. 14 ustawy zasadniczej Republiki Federalnej Niemiec, “Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2021, no. 1. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2021.01.15
Lubens R., The Social Obligation of Property Ownership: A Comparison of German and U.S. Law, “Arizona Journal of International and Comparative Law” 2007, vol. 24(2).
Łuszczyńska M., Od praw naturalnych do godności osoby ludzkiej. Rozważania filozoficzno-prawne w przedmiocie aksjologii Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, “Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, no. 2. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2024.02.10
Łuszczyńska M., Własność, wolność, jednostka. Kościół katolicki wobec podstawowych wartości liberalizmu, “Studia Erasmiana Wratislaviensia” 2009, no. 3.
Łuszczyński A., Łuszczyńska M., What Ought to Be a Person’s Relationship to Society?, Rzeszów 2011.
Madlenak R., Berthoty M., Chinoracky R., Stalmasekova N., Outdoor Advertising and Visual Pollution on Selected Roads in the City of Žilina, “Transportation Research Procedia” 2023, vol. 74. DOI: https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.11.118
Michel C., Sovinsky M., Proto E., Oswald A.J., Advertising as a Major Source of Human Dissatisfaction: Cross-National Evidence on One Million Europeans, [in:] The Economics of Happiness, ed. M. Rojas, Cham 2019. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-030-15835-4_10
Mirow M.C., The Social-Obligation Norm of Property: Duguit, Hayem, and Others, “Florida Journal of International Law” 2010, vol. 22(2).
Nowińska E., Jak kontrolowano reklamy?, [in:] Reklama. Aspekty prawne. Nowe wyzwania, ed. M. Namysłowska, Warszawa 2022.
Nozick R., Anarchia, państwo, utopia, Warszawa 1999.
Oliwniak S., Istota zasady społecznej gospodarki rynkowej w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, [in:] Prawa jednostki w demokratycznym państwie prawa. Zagadnienia wybrane. Prace ofiarowane dr. Bohdanowi Zdziennickiemu, eds. A. Jamróz, L. Jamróz, Białystok 2016.
Pala J.A., Piękno – geneza i funkcje, “MAZOWSZE. Studia Regionalne” 2020, no. 32. DOI: https://doi.org/10.21858/msr.32.09
Portella A., Visual Pollution: Advertising, Signage and Environmental Quality, Farnham–Burlington 2014.
Sadowski M., Godność człowieka i dobro wspólne w papieskim nauczaniu społecznym (1878–2005), Wrocław 2010.
Singer J.W., Property as the Law of Democracy, “Duke Law Journal” 2014, vol. 63. DOI: https://doi.org/10.2139/ssrn.2407966
Skrzypek M., Diderot, Warszawa 1982.
Smółka L., Piękno jako wartość w przestrzeni pedagogicznej, “Pedagogika Przedszkolna i Wczesnoszkolna” 2017, vol. 5.
Stehlik T., Educational Philosophy for 21st Century Teachers, Cham 2018. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-75969-2
Szczepańska M., Wilkaniec A., Škamlová L., Visual Pollution in Natural and Landscape Protected Areas: Case Studies from Poland and Slovakia, “Quaestiones Geographicae” 2019, vol. 38(4). DOI: https://doi.org/10.2478/quageo-2019-0041
Szlachetko K., Olzacki K., Komentarz do art. 2, [in:] Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, ed. J.H. Szlachetko, Warszawa 2024.
Tatarkiewicz W., Dwa pojęcia piękna, [in:] Wybór pism estetycznych, Kraków 2004.
Tatarkiewicz W., Historia estetyki, vol. 1–2, Warszawa 2009.
Tatarkiewicz W., The Great Theory of Beauty and Its Decline, “Journal of Aesthetics and Art Criticism” 1972, vol. 31(2). DOI: https://doi.org/10.2307/429278
Tatarkiewicz W., Wielkość i upadek pojęcia piękna, [in:] Wybór pism estetycznych, Kraków 2004.
Trzcińska D., Ochrona przyrody jako przesłanka ograniczenia swobody wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, “Acta Universitatis Wratislaviensis. Prawo” 2019, vol. 329. DOI: https://doi.org/10.19195/0524-4544.329.33
Tuleja P., Komentarz do art. 1, [in:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2023.
Tuleja P., Komentarz do art. 20, [in:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2023.
Tuleja P., Komentarz do art. 31, [in:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2023.
Vermeulen E., Concepts of Ownership in European Property Law: Centralising the Social Function of Ownership, [in:] Uncovering European Private Law, eds. M. Bartl, L. Burgers, C. Mak, Cambridge 2025. DOI: https://doi.org/10.11647/obp.0448.07
Webb M.O., Karabayeva A.G., Kuntuova I.M., The Role of Philosophy in the Life of a Student of a Technical University, “Procedia – Social and Behavioral Sciences” 2015, vol. 174. DOI: https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.01.1123
Wilkosz P., Konstytucyjność przepisów uchwał krajobrazowych – problematyka tzw. wywłaszczenia krajobrazowego, [in:] Uchwały reklamowe. Zagadnienia prawne i legislacyjne, eds. M. Kruś, S. Pawłowski, L. Staniszewska, Warszawa 2025.
Wiszniowski J., Krajobraz jako dobro wspólne, [in:] Krajobrazy Europy jako wyraz idei i wartości, eds. A. Drapella-Hermansdorfer, O. Mycak, M. Surma, Wrocław 2019.
Yılmaz D., Sağsöz A., In the Context of Visual Pollution: Effects to Trabzon City Center Silhoutte, “Asian Social Science” 2011, vol. 7(5). DOI: https://doi.org/10.5539/ass.v7n5p98
Zwolak S., Zasady lokalizowania nośników reklamowych w świetle wymogów ochrony krajobrazu, “Zeszyty Prawnicze” 2024, vol. 24(4). DOI: https://doi.org/10.21697/zp.2024.24.4.05
ONLINE SOURCES
Fisher S., Philosophy of Architecture, 9.9.2015, https://plato.stanford.edu/archives/win2016/entries/architecture (access: 9.10.2025).
Houlgate S., Hegel’s Aesthetics, 20.1.2009, https://plato.stanford.edu/archives/sum2024/entries/hegel-aesthetics (access: 9.10.2025).
Maszewski M., Uchwały krajobrazowe w największych miastach w Polsce. Przegląd sytuacji, luty 2025 roku, https://jetline.pl/ustawa-krajobrazowa/uchwaly-krajobrazowe-w-najwiekszych-miastach-w-polsce-przeglad-sytuacji-luty-2025-rok (access: 12.10.2025).
Scenic America, Case Study: Vermont’s Billboard Ban, https://www.scenic.org/take-action/resources/billboard-resources/case-study-vermonts-billboard-ban (access: 26.6.2025).
Scenic America, The True Cost of Billboards: How Outdoor Advertising Undermines Earth Day Values, 22.4.2024, https://www.scenic.org/2024/04/22/the-true-cost-of-billboards-how-outdoor-advertising-undermines-earth-day-values (access: 26.6.2025).
Time, The Outdoors: Banishing Billboards, 29.3.1968, https://time.com/archive/6631956/the-outdoors-banishing-billboards (access: 1.11.2025).
LEGAL ACTS
Act of 21 March 1985 on public roads (Journal of Laws 1985, item 60, as amended).
Act of 27 March 2003 on spatial planning and development (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 1130, as amended).
Act of 24 April 2015 amending certain acts in connection with strengthening landscape protection instruments (Journal of Laws 2015, item 774).
Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997 (Journal of Laws 1997, no. 78, item 483, as amended).
European Landscape Convention, Florence, 20 October 2000, ETS No. 176.
Resolution No. 239 of the Council of Ministers of 13 December 2011 on the adoption of the National Spatial Development Concept 2030 (Polish Monitor 2012, item 252).
CASE LAW
Judgment of the Constitutional Tribunal of 25 May 1999, SK 9/98.
Judgment of the Constitutional Tribunal of 30 January 2001, K. 17/00.
Judgment of the Constitutional Tribunal of 24 July 2004, SK 11/02.
Judgment of the Constitutional Tribunal of 25 July 2006, P 24/05.
Judgment of the District Court in Łódź of 8 February 2023, VIII U 664/22.
Judgment of the Supreme Administrative Court of 19 December 2018, II OSK 2935/18.
Judgment of the Supreme Administrative Court of 23 January 2020, II OSK 582/18.
Judgment of the Supreme Administrative Court of 19 February 2020, II OSK 932/18.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Wrocław of 19 December 2017, II SA/Wr 624/17.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Gdańsk of 6 February 2019, II SA/Gd 664/18, LEX no. 2633346.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Gdańsk of 10 April 2019, II SA/Gd 749/18, LEX no. 2653296.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Gdańsk of 20 December 2023, II SA/Gd 517/23.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Wrocław of 15 October 2024, II SA/Wr 400/24.
Judgment of the Voivodeship Administrative Court in Lublin of 11 March 2025, II SA/Lu 900/24.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2026.35.2.163-187
Date of publication: 2026-08-07 12:31:24
Date of submission: 2026-04-02 11:36:00
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Paweł Lesiński
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.